ชีทลายมือ กฎหมายยา (พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510)
Subject Notes · Pharmacy Law
สรุปนิยาม ใบอนุญาต ข้อยกเว้น หน้าที่เภสัชกร ยาปลอม ยาผิดมาตรฐาน ยาเสื่อมคุณภาพ และกฎการโฆษณายา พร้อมจุดหลอกและข้อสอบท้ายหน้า ฉบับร่าง: รอเภสัชกรตรวจทาน
ยังไม่เปิดขาย เนื้อหาอยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทานทางวิชาการ ตัวอย่างด้านล่างเป็นฉบับร่าง แจ้งความสนใจไว้ได้ เราจะส่งอีเมลบอกเมื่อพร้อมขาย
ซื้อแยกจากแพ็กเกจสมาชิก ไม่เปลี่ยนสิทธิ์สมาชิกเดิม
สารบัญ
- L-01นิยามและประเภทของยาฉบับร่าง
- L-02ใบอนุญาตและหน้าที่เภสัชกรฉบับร่าง
- L-03ยาปลอม ผิดมาตรฐาน เสื่อมคุณภาพ และการโฆษณาฉบับร่าง
ตัวอย่างหน้าเนื้อหา
ฉบับร่าง ยังไม่ผ่านการตรวจทาน เนื้อหาอาจเปลี่ยนก่อนเปิดขาย
ชีทสรุปเตรียมสอบใบประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม
กฎหมายยา
พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510
อ่านจบใน 20 นาที · เน้นมาตราที่ออกสอบ · มีจุดหลอกกับข้อสอบท้ายหน้า
- L-01นิยาม "ยา" "ผลิต" "ขาย" และประเภทของยา แยกให้ขาด
- L-02ใบอนุญาต ใครได้รับยกเว้น และหน้าที่เภสัชกรในร้านยา
- L-03ยาปลอม ยาผิดมาตรฐาน ยาเสื่อมคุณภาพ พร้อมวิธีคิดตัวเลข 20% และกฎการโฆษณายา
ยา หมดอายุ → ยาเสื่อมคุณภาพ (ม.75)
ยาที่ พิมพ์วันหมดอายุเกินจริง → ยาปลอม (ม.73)
สองข้อนี้ดูคล้ายกัน แต่คนละมาตรา ข้อสอบชอบเอามาวางคู่กัน
ใช้ชีทนี้ให้คุ้ม
ไฮไลต์เหลือง = คำที่ข้อสอบชอบเอามาเปลี่ยนนิดเดียว
กรอบเส้นประแดง = จุดหลอกที่คนตอบผิดบ่อย
ตัวสีเทา = ตัวอย่างหรือคำอธิบายเสริม
1. อ่านหัวข้อสีเขียวให้ครบก่อน
2. ปิดคำตอบ แล้วทำ "ลองทำ" ท้ายหน้า
3. ข้อไหนผิด กลับไปอ่านเฉพาะกรอบนั้น
ฝึกข้อสอบกฎหมายยาเพิ่มที่ pharmru.com/ple/practice
นิยามที่ต้องแม่น (ม.4)[1]
ข้อสอบกฎหมายครึ่งหนึ่งตัดสินกันที่ "คำนี้กฎหมายนิยามว่าอะไร"
"ยา" คือวัตถุ 4 แบบ
- รับรองไว้ใน ตำรายา ที่รัฐมนตรีประกาศ
- มุ่งใช้ วินิจฉัย บำบัด บรรเทา รักษา ป้องกันโรค ของคนหรือสัตว์
- เป็น เภสัชเคมีภัณฑ์ หรือเภสัชเคมีภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูป
- มุ่งให้เกิดผลต่อ สุขภาพ โครงสร้าง หรือการทำงานของร่างกาย
ยกเว้น: อาหาร เครื่องมือแพทย์ เครื่องสำอาง วัตถุใช้ในการเกษตร อุตสาหกรรม และงานวิทยาศาสตร์ตามที่กำหนด
"ผลิต" กว้างกว่าที่คิด
ทำ ผสม ปรุง แปรสภาพ เปลี่ยนรูป + แบ่งบรรจุ
เทยาจากขวดใหญ่ใส่ขวดเล็กติดฉลากใหม่เพื่อขาย ก็นับเป็นการผลิต
"ขาย" ไม่ต้องได้เงินก็ได้
ขายปลีก ขายส่ง จ่าย แจก แลกเปลี่ยน เพื่อประโยชน์ทางการค้า รวมถึง มีไว้เพื่อขาย
ร้านแจกยาฟรีเป็นของแถม → ยังนับเป็น "ขาย" เพราะทำเพื่อการค้า
ประเภทของยา
| ประเภท | จำแบบนี้ |
|---|---|
| ยาอันตราย | ตามที่รัฐมนตรีประกาศ ขายได้เฉพาะร้านที่มีเภสัชกร |
| ยาควบคุมพิเศษ | ตามที่รัฐมนตรีประกาศ คุมเข้มกว่ายาอันตราย |
| ยาใช้ภายนอก | ใช้ภายนอก ไม่ต้องกิน เช่น ครีมทาผิว |
| ยาใช้เฉพาะที่ | หู ตา จมูก ปาก ทวารหนัก ช่องคลอด ท่อปัสสาวะ |
| ยาสามัญประจำบ้าน | ตามที่รัฐมนตรีประกาศ ร้านทั่วไปขายได้ |
| ยาสมุนไพร | จากพืช สัตว์ แร่ ที่ยังไม่ผสม ปรุง แปรสภาพ |
| ยาบรรจุเสร็จ | บรรจุ ปิดผนึก มีฉลากครบ พร้อมขาย |
ตอบ ยาใช้เฉพาะที่ ไม่ใช่ยาใช้ภายนอก จำง่ายๆ ว่า "ช่องเปิดของร่างกาย = เฉพาะที่"
ฉลากต้องเห็นชัด (ม.25)[1]
คำว่า ยาอันตราย · ยาควบคุมพิเศษ · ยาใช้ภายนอก · ยาใช้เฉพาะที่ ต้องเขียนด้วย ตัวอักษรสีแดง
✎ ลองทำ
ข้อใด ไม่ ถือเป็นการ "ผลิตยา" ตามนิยามของ พ.ร.บ.ยา
A. แบ่งบรรจุยาน้ำจากแกลลอนใส่ขวดเล็ก
B. บดยาเม็ดผสมเป็นยาผง
C. ขนยาบรรจุเสร็จจากโกดังไปหน้าร้าน
D. เปลี่ยนรูปยาผงเป็นแคปซูล
ตอบ C ย้ายของไม่ได้ทำ ผสม ปรุง แปรสภาพ เปลี่ยนรูป หรือแบ่งบรรจุ
เนื้อหาเขียนใหม่โดยทีม PharmRU และต้องผ่านการตรวจทานโดยเภสัชกรก่อนเปิดขาย